Ocieplenie poddasza celulozą to technologia, która zyskała popularność dzięki swoim właściwościom cieplnym, akustycznym i ekologicznym. Wdmuchiwana izolacja dokładnie wypełnia wszystkie zakamarki, tworząc szczelną warstwę bez mostków termicznych. Jednak efekt końcowy w dużej mierze zależy od jakości wykonania. Jeśli prace zostały przeprowadzone niezgodnie z zasadami, z czasem mogą pojawić się problemy z komfortem cieplnym, wilgocią czy nawet bezpieczeństwem konstrukcji. Jak więc rozpoznać, że poddasze zostało ocieplone celulozą nieprawidłowo?
Objawy źle wykonanej izolacji celulozowej
1. Zimne plamy i pasy na skosach
Najbardziej charakterystycznym sygnałem są miejscowe różnice temperatury widoczne na powierzchni ścian lub sufitów. Często przybierają formę pasów lub plam. To oznaka mostków termicznych, które powstają wskutek nierównomiernego rozprowadzenia materiału lub niewystarczającej gęstości wdmuchu. Takie problemy można łatwo wykryć przy pomocy kamer termowizyjnych – zgodnie z normą EN 13187.
2. Osiadanie izolacji
Celuloza, jeśli została wdmuchana zbyt rzadko, może osiadać. W efekcie w górnych partiach skosów powstają puste przestrzenie, które nie izolują. Zdarza się to szczególnie w sytuacjach, gdy wykonawca zastosował zbyt niską gęstość montażową lub nie zabezpieczył izolacji przed przemieszczaniem się. Na strychach nieużytkowych można zaobserwować charakterystyczne „zapadnięte” fragmenty warstwy.
3. Przewiewy i przeciągi
Jeśli powietrze dostaje się przez gniazdka, oprawy oświetleniowe czy szczeliny przy oknach dachowych, to znak, że paroizolacja i warstwa powietrznoszczelna zostały wykonane niedokładnie. Celuloza sama w sobie dobrze chroni przed stratami ciepła, ale przy nieszczelnym układzie powietrze przenosi wilgoć i wychładza izolację. Objawia się to przeciągami, a zimą – szybkim wychładzaniem pomieszczeń.
4. Zawilgocenie i plamy
Celuloza jest materiałem higroskopijnym, więc może wchłonąć pewną ilość wilgoci bez utraty właściwości. Jednak jeśli w poddaszu brakuje szczelnej paroizolacji lub wentylacji połaci, pojawiają się ciemne plamy, zapach stęchlizny i odspojenia płyt g-k. W skrajnych przypadkach może dojść do rozwoju pleśni. Ryzyko to opisuje norma PN-EN ISO 13788, która służy do oceny kondensacji pary wodnej.
5. Wywiewanie izolacji przy okapie
Brak deflektorów lub wiatroizolacji powoduje, że przy okapach i kalenicy powstają tzw. zimne pasy. To efekt zjawiska „wind-washing” – ruch powietrza dosłownie wydmuchuje celulozę z krawędzi, osłabiając warstwę izolacyjną. Skutkiem są chłodne strefy tuż przy łączeniu połaci ze ścianami.
Jak sprawdzić jakość ocieplenia poddasza?
Kontrola dokumentacji
Każdy wykonawca powinien przekazać inwestorowi protokół instalacyjny, w którym znajdzie się informacja o użytym materiale, jego grubości i gęstości wdmuchu. Zgodnie z normą EN 15101-2 to kluczowy element odbioru prac.
Pomiary grubości i gęstości
W przypadku izolacji na strychach stosuje się znaczniki głębokości i ramki kontrolne, które pozwalają ocenić, czy grubość jest zgodna z projektem. W przegrodach zamkniętych można wykonać pomiary gęstości metodą rdzeniową – niewielki fragment izolacji pobiera się i waży, aby sprawdzić, czy wartość zgadza się z wytycznymi producenta.
Termowizja i test szczelności
Najpewniejszą metodą diagnostyczną jest połączenie testu szczelności powietrznej (blower door) zgodnie z EN ISO 9972 z badaniem kamerą termowizyjną. W ten sposób można wykryć miejsca, gdzie powietrze ucieka i tworzy mostki cieplne.
Kontrola wentylacji dachu
Wlot powietrza przy okapie i wylot w kalenicy to podstawa prawidłowej pracy izolacji. Przyjmuje się, że powierzchnia otworów wentylacyjnych powinna stanowić ok. 0,2% powierzchni połaci na wlocie i 0,05% na wylocie. Brak tych elementów prowadzi do zawilgocenia i przegrzewania poddasza.
Co zrobić, jeśli izolacja została wykonana źle?
Wszystko zależy od skali problemu.
- Niewielkie braki można uzupełnić dosypując celulozę w wybranych miejscach.
- Nieszczelności paroizolacji wymagają uszczelnienia folii i połączeń taśmami systemowymi.
- Duże osiadanie izolacji często oznacza konieczność ponownego wdmuchania materiału, tym razem przy zachowaniu odpowiedniej gęstości.
- Zawilgocenie wymaga nie tylko poprawy izolacji, ale też przywrócenia prawidłowej wentylacji połaci.
Podsumowanie
Izolacja celulozowa to rozwiązanie skuteczne i trwałe, ale tylko pod warunkiem, że została wykonana zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i wymaganiami norm. Objawy takie jak zimne plamy, przewiewy, osiadanie czy zawilgocenia jasno wskazują, że coś poszło nie tak.
Aby tego uniknąć, warto:
- wymagać od wykonawcy protokołu z montażu,
- korzystać z certyfikowanych materiałów z oznakowaniem CE lub znakiem budowlanym B,
- przeprowadzić kontrolę termowizyjną i test szczelności po zakończeniu prac.
Dzięki temu poddasze będzie spełniać wymagania izolacyjne przez długie lata, a inwestor zyska pewność, że jego dom jest energooszczędny, zdrowy i bezpieczny.
